• natalie02b

Bang voor terugkeer van de Taliban

Geplaatst door op in Reportages

(c) Ton Koene In het vrouwenpark van Kabul zijn de bezoeksters het gloeiend eens: een slecht idee dat de Amerikanen weggaan. 'Heeft Obama wel bedacht wat er dan met ons gebeurt?' 

KABUL - Doorgaans is het lastig om Afghaanse vrouwen in Kabul te interviewen: de meesten rennen weg zodra je een vraag stelt. Te bang dat een mannelijk familielid ze ziet praten met een journalist. 'Wat moest die buitenlander van ze? Wat hebben ze verteld?' Het gedoe is het allemaal niet waard, dus kiezen veel vrouwen eieren voor hun geld.

Tekst: Natalie Righton
Foto: Ton Koene (vrouwen in Kabul)
Dit artikel werd op 23-06-2011 gepubliceerd in de Volkskrant


Hoe anders is de situatie in de 'Vrouwentuin van Kabul', het enige park in Afghanistan waar alleen vrouwen worden toegelaten. Bewakers met mitrailleurs staan bij de hoge toegangspoort op wacht om te zorgen dat geen man boven de negen jaar oud naar binnen gaat.

Hier in het hoog ommuurde vrouwenpark komen de vrouwen als vliegen op de verslaggeefster af. 'Een buitenlander die met ons wil praten! Wat leuk! Vraag maar wat u wilt!' Dat laten we ons geen twee keer zeggen.

President Obama zal later woensdag bekendmaken dat Amerikaanse militairen zich langzaamaan gaan terugtrekken uit Afghanistan, wellicht al 10 duizend soldaten dit jaar. Wat vinden de vrouwen van Kabul daarvan?

Vertrek Amerikanen
'Ik ben bang dat het onveiliger wordt als Amerikaanse militairen vertrekken', zegt een 35-jarige verpleegster Fatima, niet haar echte naam. Fatima maakte het Talibanregime mee en is als de dood dat die weer terugkomen naar Kabul als de VS weggaan.

'Als buitenlandse militairen vertrekken, breekt er weer oorlog uit in Afghanistan', zegt Fatima. 'De Taliban komen weer aan de macht en vrouwen moeten dan weer thuis zitten. Ik wil dat niet.'

Niet dat alles nu zo goed is geregeld voor vrouwen in Afghanistan: naar school gaan is nog altijd een luxe voor meisjes, een eigen partner vinden of een zelfstandig leven opbouwen voor velen een onbereikbare droom, vertellen de toegestroomde dames.

Vrijheid in het park
Maar het vrouwenpark - gefinancierd door de Amerikanen - komt aardig in de buurt van de maatschappij die vrouwen als Fatima voor ogen hebben. Na de stalen entreepoort gaan de boerka's en hoofddoeken spontaan af. Met losse haren kletsen vrouwen met elkaar op bankjes, of ze pootjebaden bij een fontein. Hier hoeven ze zich niet te verbergen of zich te verontschuldigen voor hun sekse. Hier zijn vrouwen net Afghaanse mannen: relatief vrij.

Op de parkeerplaats van het vrouwenpark, geven dames elkaar autorijles. Elders in de stad zijn alleen mannelijke instructeurs, die de dames lastig vallen. Op de looppaden in het park lopen vrouwen ongestoord met hoge hakken richting een sportschool, waar ze in strakke joggingbroek en t-shirts hardlopen, aerobicen en fietsen.

Zakenvrouw Sohaila Watanyar (42) runt de sportschool. Ze is het type stoer wijf: opgestroopte mouwen, gespierde armen. Sohaila is kwaad als ze hoort dat president Obama woensdagnacht zal aankondigen dat de Amerikanen zich langzaam gaan terugtrekken.

Opgesloten in huis
'Heeft meneer Obama al nagedacht wat er dan met de vrouwen van Afghanistan gebeurt? De Taliban komen terug natuurlijk. Geen vrouw mag haar huis meer uit. Gaat Obama zorgen voor de vrouwen die nu arts, zakenvrouw of sporter zijn?'

In de sportschool van Sohaila lopen de gemoederen snel hoog op. Vrouwen klimmen van hun fiets af en leggen gewichten opzij, om mee te praten. 'De Amerikanen hebben rechten gegeven aan vrouwen, ze moeten blijven!', zegt de een. 'Ze hebben ervoor gezorgd dat de Taliban ons niks kunnen maken in Kabul', vult een ander aan.

Sportschoolhouder Sohaila sust de boel door haar armen in de lucht te steken. 'Rustig dames', zegt ze. Dan wendt Sohaila zich tot de bezoekster: 'Weet u, wij Afghaanse vrouwen willen natuurlijk niet voor altijd afhankelijk zijn van Amerikanen. Maar nu al weggaan is een slecht idee. Onze eigen overheid is nog niet sterk genoeg om ons te beschermen.'

Stalker
We wandelen verder door het vrouwenpark. Dan overkomt de verslaggeefster wat veel Afghaanse vrouwen ook dagelijks meemaken: een telefoontje van een mannelijke stalker - dat zijn Afghaanse mannen die praten met een vrouw zo spannend vinden, dat ze 28 keer per dag bellen.

Dit keer besluit ik advies te vragen aan de vrouwen in het park: 'Hoe kom ik van die man af?' Een van hen zegt: 'Geef maar hier die telefoon'.

Zodra de stalker weer belt, krijgt hij de volle laag. 'Jij moet eens goed luisteren...', begint ze het gesprek tegen de man. Daarna wordt de telefoonmaatschappij gebeld en het nummer van de man uitgeschakeld.

'Zo, je moet natuurlijk wel het heft in eigen hand nemen', zegt de 20-jarige vrouw, sociologe in opleiding. Ze is de belichaming van de nieuwe Afghaanse vrouw, die voor zichzelf opkomt en haar rechten opeist. Toch durft ze haar naam niet te geven, uit angst voor 'repercussies'.

Terugkeer Taliban
Ook deze vrouw zegt: 'Ik wil niet dat de Amerikanen nú al vertrekken. Wat moet er dan van mij worden? Het is nu al lastig om een baan te vinden, stel je voor als de mullahs het weer voor het zeggen krijgen'. De onderhandelingen die de VS nu voeren met de Taliban maken haar angstig.

'De Taliban zeggen wel dat ze vrede willen, maar dat is een leugen om Amerikanen weg te krijgen. Daarna zullen ze ons weer opsluiten als dieren.'