• natalie02b

Bondgenoot zette aan tot antiwesterese rellen

Geplaatst door op in Nieuws

(c) Ton Koene KUNDUZ - Een bondgenoot van het Westen was de initiator van anti-westerse protesten in de Afghaanse provincie Kunduz. Dat blijkt uit een reconstructie van de Volkskrant en Nieuwsuur. Bij de rellen op 25 februari, daags na de Koranverbrandingen, kwamen acht Afghanen om het leven.

Tekst: Natalie Righton
Foto: Ton Koene (politie-agenten in Kunduz)
Dit artikel werd op 07-04-2012 gepubliceerd in de Volkskrant

Uizending van Nieuwsuur op 06-04-2012 is hier terug te kijken

Het gaat om voormalig mullah Khosh Mohammad, lid van de Provinciale Raad in Kunduz. Op videobeelden is te zien hoe hij op het podium staat naast een spreker die het vertrek van de westerse troepen eist. Het publiek scandeert: 'Dood aan Amerika.'

Mohammad erkent zijn rol in het protest: 'Het was mijn religieuze plicht. Ik zou het zo weer doen.' Opmerkelijk is dat hij wordt beschermd door een lijfwacht die is opgeleid door Nederlandse politietrainers. Mohammad: 'In Afghanistan weet je nooit wie vriend of vijand is.'

Dubbele loyaliteit
De Taliban prijzen Mohammad voor zijn rol in het anti-westerse protest. Bij Nederlanders is die prominente rol onbekend, zegt kolonel Nico van der Zee, commandant van de trainingsmissie in Kunduz. De kolonel erkent dat Afghanen er vaker een dubbele moraal op na houden. 'Het zijn schakers.'

Sommige door Nederland opgeleide agenten zijn ook dubbel in hun loyaliteit. Een van hen uitte recent nadrukkelijk begrip voor de anti-westerse rellen: 'Het is de plicht van moslims.' Hij noemt zichzelf 'allereerst moslim en dan pas agent'.

Veiligheid Nederlandse trainers
De dubbele moraal van bondgenoten en de anti-westerse rellen waren geen reden voor Defensie veiligheidsmaatregelen voor politietrainers te wijzigen. Elders in Afghanistan zijn deze maand negen buitenlandse trainers en militairen vermoord door hun eigen studenten.

Zoals gewoonlijk trainen Afghaanse politieagenten in het bijzijn van Nederlandse trainers met nepgeweren. Bij binnenkomst op het opleidingscentrum - waar trainers zonder scherfvest rondlopen - moeten agenten hun wapens inleveren. Maar ze worden niet gefouilleerd om te controleren of ze daadwerkelijk álle wapens hebben afgegeven.

Groot vertrouwen
Nederlandse trainers geven als reden dat ze groot vertrouwen hebben in hun leerlingen. 'We kennen ze al heel lang. We hebben niet het gevoel dat ze ons iets willen aandoen', zegt trainer Frans. Kolonel Van der Zee denkt er net zo over. Demonstratief trok hij zijn scherfvest uit toen hij daags na de rellen op bezoek ging bij een politiepost in Kunduz, terwijl gewapende Afghanen om hem heen liepen. 'Als er wantrouwen ontstaat tussen trainer en leerling gaat zo'n missie falen', zei de kolonel.

Defensiedeskundige Ko Colijn, directeur van Instituut Clingendael, stelt dat 'de loyaliteitsvraag telkens opduikt in het Afghaanse conflict. 'Dat roept ook steeds weer de vraag op hoe 'welkom' de interventie in het land eigenlijk is.' De cynische analyse is volgens Colijn dat'de gemiddelde Afghaan geen andere keus heeft dan te gokken op de partij die uiteindelijk blijft of wint, en dat is dus eerder de Taliban dan de internationale troepenmacht ISAF, want die missie stopt en die van de Taliban nooit.' Colijn memoreert dat 'zelfs president Karzai zijn westerse vrienden keer op keer in de gordijnen jaagt met anti-Amerikaanse en soms zelfs Taliban-vriendelijke uitspraken.'