• natalie02b

Defensie volgt Kunduz-agent niet

Geplaatst door op in Nieuws

(c) Ton Koene KUNDUZ - Het ministerie van Defensie heeft, anders dan beloofd, geen idee waar de door Nederland opgeleide politieagenten in Kunduz naartoe zijn gegaan en wat ze precies doen.

Defensie weet daardoor niet hoeveel agenten na de basiscursus hebben meegedaan aan vuurgevechten en of ze daarbij de regels hebben overtreden die met de Tweede Kamer zijn afgesproken: wel zelfverdediging, geen aanvalsacties. Ook de beloofde tienweekse vervolgopleiding blijft uit.

Tekst: Natalie Righton
Foto: Ton Koene (Afghaanse politieagenten uit Kunduz)
Dit artikel werd op 02-04-2012 gepubliceerd in de Volkskrant
Uitzending van Nieuwsuur op 02-04-2012 is hier terug te zien

Dit blijkt uit onderzoek van de Volkskrant en Nieuwsuur in de Afghaanse provincie. De Tweede Kamer stelde als voorwaarde aan de trainingsmissie dat ex-leerlingen worden gevolgd, maar dat gebeurt niet actief. 'Wij vragen agenten niet lijstjes in te vullen: waar ze nu zijn en wat ze hebben gedaan', zegt kolonel Nico van der Zee, commandant van de Nederlandse missie in Kunduz.

In het dossier dat per agent wordt opgebouwd staan wel opleidingen en telefoonnummers. Het 'nabellen' gebeurt niet structureel.

Vuurgevechten
De Volkskrant en Nieuwsuur traceerden ter plekke een representatieve groep van 31 van de 60 agenten die de achtweekse basisopleiding hebben afgerond. Zeker vijf agenten blijken na hun opleiding door Nederland betrokken geraakt bij vuurgevechten. Volgens alle agenten ging het om zelfverdediging. Dat staat Den Haag toe: agenten mogen alleen niet meedoen aan 'geplande offensieve militaire acties'. In de Afghaanse praktijk blijkt de scheidslijn tussen defensief en offensief vechten echter dun.

'Begin februari waren we op zoek naar een zelfmoordterrorist in ons gebied, waarna onze patrouille door Taliban onder vuur werd genomen met machinegeweren en raketten. Daarna gingen we achter ze aan. We hebben op ze gevuurd, ja. Amerikaanse militairen hielpen mee', zegt Abdul Baqi, agent in het district Archi. Hij rondde 1 december zijn training af.

Schending onderzoeken
Volgens een woordvoerder van Defensie in Kunduz worden de beloften aan de Tweede Kamer toch nagekomen. 'We bellen niet elke week naar alle agenten om te vragen of ze de afgelopen week niet gevochten hebben. Hier maken we gebruik van het Afghaanse rapportagesysteem en eigen inlichtingen. We zullen alle informatie over mogelijke schending (van afspraken) onderzoeken.' Over het uitblijven van de beloofde vervolgopleiding zegt Defensie dat deze in de toekomst hopelijk toch nog plaatsvindt.

Defensiedeskundige Ko Colijn, directeur van instituut Clingendael, betwijfelt of de gevechtshandelingen van de agenten voldoen aan de beloften aan het parlement. 'Het is een schemergebied. Tussen 'geplande offensieve militaire acties' en 'zelfverdediging' zit een marge. Het najagen van Talibanstrijders, nadat je door hen bent belaagd, zou je inderdaad een verlengstuk van zelfverdediging kunnen noemen. Aan de andere kant is het niet in de geest van de gemaakte afspraken. Maar er valt over te twisten. Kortom: Het lijkt onontkoombaar dat een jury van Het Genootschap Onze Taal aan de missie-Kunduz wordt toegevoegd.' Stelliger is hij over het 'zoek' zijn van cursisten : 'Dat kan niet als het te wijten zou zijn aan nalatigheid van defensie.'