• natalie02b

Hardnekkig misverstand over hiv-besmettingen

Geplaatst door op in Achtergronden

(c) Ton Koene Interview met prof.dr. Joep Lange. 'Medici weten al lang dat hiv-patienten die hun medicijnen slikken niet besmettelijk zijn.'

AMSTERDAM Masautso was amper 30 jaar toen hij hoorde dat hij hiv had, om het nieuws vervolgens direct te ontkennen. 'Ik wilde het niet weten' zei hij twee jaar geleden op het stoepje van zijn lemen hut met grasdak in het noorden van Zambia. Masautso had meerdere vriendinnetjes en vrijde er lustig op los. 

Zonder condoom, want ja 'dat voelde beter'. Soms als Masautso ziek werd, slikte hij medicijnen, om er daarna weer mee te stoppen. Zijn eerste vrouw bezweek aan de gevolgen van aids, zijn tweede vrouw is hiv-positief. Spijt van zijn gedrag? Masautso glimlacht, maar antwoordt niet.

Het voorbeeld van Masautso illustreert het 'hiv-behandeldilemma' dat aids-beleidsmakers en leken af en toe voorzichtig opwerpen: je kunt hiv-patienten - zeker in Afrika - wel in leven houden met medicijnen, maar is dat wel effectief, want velen passen hun gedrag niet aan en besmetten tientallen anderen?

Geen besmetting door HAART 

'Een hardnekkig misverstand', zegt arts en aidsdeskundige dr. Joep Lange (53). 'Als hiv-patienten goed hun pillen slikken - en dat doen ze in Afrika over het algemeen beter dan in Europa blijkt uit studies - kunnen ze helemaal niemand anders besmetten. Althans, de kans is bijna nul.' De hoogleraar aan het AMC baseert zich onder meer op een artikel uit het gerenommeerde medische tijdschrift The Lancet.

Uit een studie van Julio S.G. Montaner en anderen uit 2006 blijkt dat de kans op hiv-transmissie (besmetting) nagenoeg afwezig is indien patienten dagelijks hun combinatiebehandeling (HAART) voor hiv innemen. Dat geldt voor moeder-op-kind transmissies door borstvoeding, maar ook voor transmissie door seks.

Hiv-epidemie in 2050 ten einde

De onderzoekers berekenden ook de theoretische gevolgen indien alle hiv-geinfecteerden een HAART-behandeling zouden krijgen. Conclusie: de hiv-epidemie zou in 45 jaar tijd dalen van 38 miljoen geinfecteerden (2005) tot 1 miljoen (2050). Totale kosten: 338 miljard dollar voor de gehele 45 jaar (momenteel wordt jaarlijks 10 miljard dollar besteed aan aidsbestrijding).

Mogen we simplistisch stellen dat een hiv-patient die de combinatiebehandeling slikt zonder risico onbeschermde seks kan hebben met een niet-geinfecteerd persoon? 'Zwitserse behandelaars zijn inderdaad al zover dat ze dat roepen', zegt Lange. 'Maar daar is veel kritiek op. Het risico op een hiv-transmissie is dan wel nagenoeg afwezig, maar er zijn natuurlijk nog veel andere geslachtsziekten.'

Bovendien zijn er altijd 'een paar hiv-patienten die door de mazen van de wet glippen', bijvoorbeeld omdat ze hun medicijnen niet netjes hebben ingenomen. 'En dan ben je gewoon weer hartstikke besmettelijk'.Overigens gaan hiv-patienten pas medicijnen slikken als hun afweer onder een bepaald niveau komt (minder dan 350 CD-4 cellen). De HAART-vinding is wat Lange betreft dus zeker geen vrijbrief om onveilig te vrijen.

Dit artikel verscheen op 16-04-2008 in de Volkskrant.

Lees het vervolg hier: 'Aids, tbc, malaria: de sluipmoordenaars van deze tijd.'