• natalie02b

Hitler nog altijd populair in Afghanistan

Geplaatst door op in Reportages

(c) Ton Koene Streed Hitler niet ook tegen de VS en de Russen? En de Joden? De titel Mijn Gevecht spreekt veel Afghanen aan.

KABUL - In elk willekeurig boekstalletje in Kabul ligt een exemplaar van Mein Kampf. Het boek van Adolf Hitler vindt gretig aftrek in Afghanistan. Kopers zeggen: 'Hitler was een held, een goede man.'

Tekst: Natalie Righton
Foto: Ton Koene (Afghaanse man leest de vertaling van 'Mein Kampf' in Kabul)
Dit artikel werd op 24-05-2011 gepubliceerd in de Volkskrant


Die bewondering voor Hitler valt voor een groot deel te verklaren uit het feit dat Duitsland en Afghanistan in de vorige eeuw veel dezelfde vijanden hadden, vertelt politicoloog Hamid Mubarez in Kabul. 'Beide landen vochten tegen de Britten, de Amerikanen en de Russen.' Hitler werd gezien als de grote, sterke leider die tegen de gemeenschappelijke vijand streed.

De populariteit van Hitler is zó groot, dat zijn boek is vertaald in een lokale Afghaanse taal, het Dari. De vertaling is in 1972 verzorgd door buurland Iran, waar min of meer dezelfde taal wordt gesproken. Sindsdien maakten duizenden Afghanen kennis met het gedachtengoed van de nazileider.

In het park van hoofdstad Kabul vind je regelmatig een Afghaan in Mein Kampf verdiept. Als de verslaggever in een winkel een koelkast bestudeert, legt de verkoper achteloos zijn exemplaar terzijde om zijn klant te woord te staan. 'Goed boek', zegt hij.

De 25-jarige Najibullah, boekverkoper op de drukste markt van Kabul, Pul-e-Bagh-e-Umni, heeft op de stoep van de modderige straat zijn boeken uitgestald. Mannen met tulbanden grasduinen er wat; het aanbod varieert van grote Perzische schrijvers tot oorlogspropaganda. 'Ik verkoop wel drie of vier Hitler-boeken per week', verzekert Najibullah.

'Hij kwam op voor zijn volk'
Hitlers boek heet ook in het Dari Mijn Gevecht, een titel die tot de verbeelding spreekt van veel Afghanen. Zij hebben het gevoel al decennia te vechten tegen buitenlandse indringers. 'Hitler was een sterke krijgsheer, daar hebben Afghanen bewondering voor ', zo verklaart Najibullah de populariteit van de nazileider.

Ahmed Yusuf, een 60-jarige man met witte baard, heeft Hitlers boek net uit en mengt zich in het gesprek bij het boekstalletje. 'Hitler kwam op voor zijn volk, hij was een man van eer', zegt hij. Hij herinnert zich nog goed hoe zijn ouders vol lof over Adolf Hitler spraken. 'Een held.'

Afghanistan bleef tijdens de twee wereldoorlogen neutraal, zegt politicoloog Mubarez. Desondanks ontstond in die tijd een sterke vriendschapsband tussen Duitsland en Afghanistan. Hoge Afghaanse politici bezochten Hitler in Berlijn. Duitsers bouwden wegen en bruggen in Afghanistan.

Nazi-relikwieën
Een Afghaanse vertaler herinnert zich dat hij als jongetje nog in de jaren tachtig vliegers kocht met een hakenkruis erop. 'Volgens de verkoper was dat een teken van kracht. Dan zou je met vliegeren altijd winnen.'

Ook nu nog is de bewondering voor Hitler zichtbaar. Op Afghaanse tweedehandsmarkten zijn messen te koop waarop nazitekens staan of de woorden 'Arbeit Macht Frei', de spreuk die in de Tweede Wereldoorlog op de poort stond van enkele concentratiekampen. Er zijn ook jasjes met emblemen, of knopen met daarop hakenkruisen.

Mahboob (45) runt een winkeltje met gestolen oorlogswaar. Jarenlang verkocht hij nazirelikwieën. 'De spullen zijn steeds erg gewild, maar ik heb niet zo veel meer sinds de Amerikanen mijn winkeltje drie keer hebben leeggehaald', zegt Mahboob. De aanvoer van nieuwe Hitlerspullen is klein. 'Maar als u een nieuwe lading heeft, koop ik die graag over. Kopers genoeg.'

Afkeer van Joden
Dat Hitler wereldwijd zo bekend is, betekent voor veel Afghanen zoals Mahboob dat hij 'vast iets goeds heeft gedaan - zoals veel Amerikanen doden'. Maar Mubarez, de politicoloog, denkt dat Hitler anno 2011 niet zo populair meer is in Afghanistan, maar Duitsland in het algemeen wel.

Dat is wellicht wat positief gesteld. Ook Hitlers Jodenhaat valt goed in Afghanistan, waar veel dagelijkse problemen worden toegeschreven aan Joden. Zo zouden Joden achter allerlei bomaanslagen en moordpartijen zitten. Op straat blijken weinig Afghanen hun afkeer van Joden onder stoelen of banken te steken.

'Ja, Hitler heeft veel Joden vermoord', zegt de bebaarde Yusuf bij het boekstalletje. 'Maar dat was uit zelfverdediging. Joden vielen Hitler aan. Het maakt hem een man van eer dat hij terugvocht.'

Student Asmatullah (22), die verderop op de boekenmarkt rondsnuffelt, denkt er net zo over. 'Hitler heeft het brute gedrag van anderen afgestraft. Hij nam wraak en wraak is goed.'

Ariërs
Er is nóg een reden dat veel Afghanen Hitler omarmen. In de belevingswereld van de grootste bevolkingsgroep - de Pathanen - stammen zij 'net als Duitsers' af van het Arische volk. Net voor de Tweede Wereldoorlog noemde de toenmalige Afghaanse minister van Buitenlandse Zaken Hitler 'zijn grote Arische broer'.

'Maar Ariërs, waren dat volgens Hitler geen mensen met blond haar en blauwe ogen?', vragen we op de markt in Kabul. 'Welnee, dat is propaganda van de Amerikanen', zegt de verkoper van oorlogsspullen. Hij bestrijdt dat Hitler een voorkeur had voor blondharigen. 'Alle Duitsers hebben bruin haar en bruine ogen, net zoals Afghanen. Alleen Amerikanen en Britten hebben blond haar en blauwe ogen. Zij haten ons omdat wij Ariërs zijn, het pure volk.'

'Er zijn theorieën die de Arische afkomst van Afghanen ondersteunen', zegt politicoloog Mubarez. Het Arische volk woonde volgens hem oorspronkelijk in de Afghaanse provincie Balkh en trok van daaruit naar Iran en India, de Kaukasus en Europa. 'De Arische link is niet bewezen, maar er zijn wel aanwijzingen.'

Zo zouden sommige 'Arische woorden' tot op de dag van vandaag gedeeld worden door Duitsers en Afghanen. 'Het woord voor moeder bijvoorbeeld, is zowel in het Duits als de Pathaanse taal: Muter. Het getal drie, spreken beide volken uit als Drei', zegt politicoloog Mubarez.

Er zijn historici die beweren dat Afghaanse Pathanen juist verwant zijn aan Joden, omdat hun taal ook veel woorden deelt met het Hebreeuws. Die theorie verwijzen Afghanen naar het rijk der fabelen. Het zou hun Jodenhaat en de liefde voor Hitler erg gecompliceerd maken.