• natalie02b

Kunduz: gewelddadige chaos

Geplaatst door op in Achtergronden

KABUL - Nederlandse militairen en trainers kunnen rekenen op grootschalig en gewelddadig verzet van Taliban als ze worden uitgezonden naar de Afghaanse provincie Kunduz. ‘Als Nederland nieuwe militairen stuurt, zullen wij ze stuk voor stuk vermoorden’, zei de hoogste Talibanwoordvoerder, Zabiullah Mujahed, vorige week nog in de Volkskrant.

Dat is niet alleen grootspraak van de Taliban. De provincie Kunduz, gelegen in het uiterste noorden van Afghanistan, is de afgelopen twee jaar veranderd van een vredige regio in een gewelddadige chaos.

Tekst: Van onze correspondent Natalie Righton
Foto: Volkskrant (weg van Takhar naar Kunduz, waar Peter Oosterhuis werd ontvoerd)
Dit artikel werd op 06-01-2011 gepubliceerd in de Volkskrant

Het aantal zelfmoordaanslagen, bermbommen en directe grondgevechten neemt constant toe. Dat komt vooral doordat Talibanstrijders hun bases hebben verlegd naar het noorden na grote operaties van coalitietroepen in Zuid-Afghanistan.

De situatie in het noorden is nadien zo verslechterd, dat Kunduz-stad momenteel vrijwel is afgesneden van de buitenwereld. Bijna alle wegen die leiden naar de provinciehoofdstad, worden gecontroleerd door Taliban of andere gewapende groepen. Ter illustratie: op een van deze wegen werd de Nederlandse hulpverlener Peter Oosterhuis eind oktober ontvoerd.

Het zal voor Oosterhuis misschien als een verrassing zijn gekomen, maar hulpverleners en journalisten in Afghanistan weten al sinds begin dit jaar dat Noord-Afghanistan is veranderd in een oorlogsgebied. Wie daar nu als Westerling doorheen reist, loopt grote risico’s aangevallen te worden.

Grondgevechten
Ook lokale Afghaanse autoriteiten en burgers in Kunduz zijn de klos. Diverse wederopbouwprojecten zijn afgelast, meisjesscholen gesloten. Afghaanse politieagenten en burgers zijn gemarteld en geëxecuteerd. De gouverneur van Kunduz en werd in oktober gedood bij een bomaanslag op een moskee. Terroristen doodden twee weken geleden nog eens dertien veiligheidsmensen bij een grote aanslag op een recrutingscentrum voor Afghaanse soldaten in Kunduz. De aanslag moest door honderden coalitiemilitairen worden beëindigd.

Het Duitse leger, dat enkele jaren geleden dacht met een vredige ‘stabilisatiemissie’ te starten in Kunduz, ziet inmiddels zelf ook in dat ze onderdeel is van een gevechtsoperatie tegen Taliban. In toenemende mate raken ze verwikkeld in grondgevechten. Kunduz is inmiddels de meeste gewelddadige van alle noordelijke provincies.

Er zijn ook voorzichtige successen geboekt door westerse coalitietroepen in Kunduz. Zo werd net voor nieuwjaar 2011 de ‘schaduwgouverneur’ van de Taliban in Kunduz gedood. Een grote vis was Mullah Bahador zeker, maar zoals vaker met gedode Talibancommandanten: een opvolger staat al klaar.

Bang
Het toegenomen geweld zorgt er voor dat ook Afghanen uit hoofdstad Kabul liever niet meer naar het noorden reizen. Bus- en taxichauffeurs klagen dat hun clientèle voor ritjes vanaf de hoofdstad naar Kunduz en Mazar-i-Sharif  aanzienlijk is gedaald. Zelf zijn ze ook bang. Toen onlangs twee westerse journalisten opgehaald wilden worden van de Duitse legerbasis in Kunduz, was er geen taxichauffeur te vinden die nog durfde. Te bang onderweg beschoten te worden. Deze legerbasis ligt slechts een paar kilometer buiten de provinciehoofdstad.

Nederland wil nu mogelijk politietrainers sturen naar Kunduz en ook dat zal niet zonder gevaar zijn. Hoewel de Afghaanse politierekruten deels worden opgeleid binnen de vier muren van een legerkamp, zal een deel van de training waarschijnlijk ook buiten de ommuurde vestingen plaatsvinden. Als het Nederlandse kabinet nieuwe dodelijke slachtoffers wil voorkomen, moeten substantiële gevechtseenheden mee om geweld van Taliban het hoofd te bieden. Iets anders zou naïef zijn in Kunduz.