• natalie02b

Op zoek naar ontvoerde 'Peter' in Afghanistan

Geplaatst door op in Achtergronden

(c) Ton KoeneKABUL / AMSTERDAM - Op een onbekende plek in Noord-Afghanistan wordt hij nu bijna twee weken  gevangengehouden: de Nederlander genaamd ‘Peter' die vorige  week maandag samen met zijn Afghaanse gids werd ontvoerd in de  provincie Takhar.

In die elf dagen is  niets naar buiten gekomen over  hoe de twee gekidnapten eraan  toe zijn, wie hun ontvoerders zijn  en zelfs over de identiteit van de  Nederlander is niets bekend. 

Een verslag van deze bizarre ontvoeringszaak.

Van onze verslaggevers Natalie Righton, Jeroen Trommelen
Foto: Ton Koene (Nederlandse militair in een helikopter boven Uruzgan)
Dit artikel werd op 06-11-2010 gepubliceerd in de Volkskrant

Voor collega-hulpverleners in Afghanistan is hij een volslagen onbekende. Dat geldt ook voor de organisatie Streams Afghanistan  waarvoor hij zou werken, maar die  formeel niet lijkt te bestaan.

De ontvoeringszaak is daardoor  een groot mysterie. Duidelijk is alleen dat de man die zich Peter  noemde, in strijd heeft gehandeld  met het gebruikelijke veiligheidsprotocol voor internationale hulpverleners. Hij reisde om onbekende reden alleen met zijn chauffeur van de provinciehoofdstad Taloqan in Takhar naar de naburige  provincie Kunduz. In een periode  waarin Westerse hulpverleners  nauwelijks buiten Kabul reizen en  extra voorzichtigheid in acht nemen.

De onveiligheid voor blanke buitenlanders buiten de hoofdstad is  de laatste maanden sterk toegenomen. Het afgelopen jaar werden in  Afghanistan al 22 hulpverleners  ontvoerd waarvan er elf werden  gedood.

De gouverneur van Takhar en  diens woordvoerder zeggen dat de  ontvoerde Nederlander door het  leven gaat als Peter en noemen een  achternaam die vermoedelijk onjuist is. Ook twee lokale journalisten, uit de provincie Kunduz en uit  de provincie Takhar, noemen die  naam. Maar geen van vieren hebben ze hem ooit ontmoet of gesproken. Niemand weet zeker of  het zijn ware identiteit is. Ook lokale journalisten krijgen geen extra informatie over hem naar boven.

Werkgever onvindbaar
Geen enkele Nederlandse hulporganisatie in Afghanistan wist  van Peters bestaan, blijkt na een  rondgang langs zijn mogelijke collega's. Bij de ambassade in Kabul  stond hij wel geregistreerd, maar  de naam ‘Streams Afghanistan'  ontbreekt in alle registers van bekende hulporganisaties. Ook in de  Kamers van Koophandel en in het  stichtingenregister komt het niet  voor. Een website is er evenmin.

Tot  aan de dag van de ontvoering  was op internet slechts één document met informatie over Streams  te vinden. Dat stond merkwaardig  genoeg op de website van de christelijk  gereformeerde kerk in Goes,  die ongeveer een half jaar geleden  voor de organisatie zou hebben  gecollecteerd.

Secretaris Henk Scherrenburg  van de Goese kerk  zegt dat hij direct na de ontvoering het verzoek  kreeg het document van de internetsite te laten verwijderen. Hoe?  ‘Van de betrokken organisatie die  daarvoor wel een goede reden zal  hebben.' Op welke manier de kerk  contact kreeg met Streams wil hij  niet kwijt, en ook niet wie het gecollecteerde geld heeft ontvangen.  ‘De ontvoerde is in elk geval géén  lid van onze kerk. Verder wil ik u  niet helpen.' Ook predikant J. Schenau is weinig mededeelzaam. ‘Er  wordt voor zo veel goede doelen  gecollecteerd, ik heb werkelijk  geen idee.'

In het inmiddels verwijderde document wordt alleen in vage termen over de hulporganisatie geschreven. Streams Afghanistan is  volgens de folder ‘onderdeel van  een internationale ontwikkelingsorganisatie', maar er staat niet welke. In Taloqan zou een miracle centre (wonderen centrum) zijn gebouwd voor de opvang en begeleiding van kinderen met aangeboren  handicaps. Die worden in de  Afghaanse cultuur gezien als een  straf van God en daarom verstoten, wordt uitgelegd. In het centrum zouden vijf Afghaanse therapeuten werken, getraind door een  Nederlandse fysiotherapeut.

Ierse connectie
In Engeland en Amerika bestaan  christelijke hulporganisaties met  de namen Streams of Life en  Streams of Life International. Zij  doen op bescheiden schaal aan  ontwikkelingsprojecten, maar reageren verbaasd op het bestaan  van een  soortgelijke organisatie in  Afghanistan. Daar zeggen ze niets  mee te maken te hebben. De grote  Duitse hulporganisatie GTZ die in  Takhar diverse projecten uitvoert,  kent de club evenmin.

De Zweedse organisatie Swedish  Comittee for Afghanistan heeft  óók een centrum voor hulp aan gehandicapten in de stad Taloqan.  Als iemand het centrum van ‘Peter'  zou moeten kennen, zijn het deze  Zweedse collega's. Coördinator Anders Fänge in Kabul doet speciaal  navraag bij zijn lokale mensen.  ‘Die hebben inderdaad gehoord  van iemand die zich Peter noemt  en zou werken met kinderen met  aangeboren hersenletsel. Dat zou  hij doen voor een Ierse organisatie.' Maar de informatie komt uit  de tweede hand. Het centrum zelf  kent men niet en de Ierse  connectie is onzeker: zijn Afghaanse medewerker noemt het fonetisch Air  Land. ‘Daarmee wordt Ierland bedoeld', weet Fänge.

Maar ook dat spoor loopt dood.  Streams is onbekend bij het Ierse  ministerie van Ontwikkelingssamenwerking. De federatie van Ierse ontwikkelingsclubs DOCHAS  vermoedt dat er geen Ierse organisatie met die naam bestaat. De enige Ierse ontwikkelingsclub die actief is in het stadje Taloqan, is Concern World Wide. Die zegt nog  nooit van de Nederlander of zijn  organisatie te hebben gehoord.

Laag profiel
Christelijke hulpverleners in  een land vol  moslimextremisten  kunnen goede redenen hebben  om een laag profiel te houden. Ook  bij een eventuele ontvoering is dat  een voordeel:  de prijs voor een onbekende en kennelijk onbelangrijke medewerker blijft  vanzelf wat  lager. Een onduidelijke ontvoeringsbuit is ook minder interessant om door te verkopen aan de  Taliban.

De ontvoering lijkt vooralsnog  het werk van ‘gewone' criminelen.  De officiële woordvoerder van de  Taliban kon een dag na de ontvoering niet bevestigen dat de man in  handen is van een ‘lokale Taliban- beweging' en wil sindsdien niets  zeggen over de betrokkenheid van  de terreurgroep.

Maar zo laag geprofileerd als de  Nederlander is zelfs in Afghanistan een uitzondering. Ondanks de  vage reacties uit het veld zegt het  ministerie van Buitenlandse Zaken geen reden te hebben om te  twijfelen aan diens identiteit. Ook  kent men de internationale organisatie waarvan Streams Afghanistan onderdeel is. Dat de buitenwereld de namen van beiden nog niet  kent, is in de ogen van diplomaten  alleen maar gunstig voor een goede afloop van de ontvoering.