• natalie02b

Trainers schudden vooral handen in Kunduz

Geplaatst door op in Reportages

(c) Ton Koene De praktijkbegeleiding van Nederlandse politietrainers begint op zijn vroegst in september, en niet in augustus zoals minister Hillen van Defensie in zijn laatste Kamerbrief suggereerde. Momenteel zijn trainers nog altijd bezig met hun kennismakingsronde.

KUNDUZ - Politietrainer Hans is een van de gelukkigen vandaag in Kunduz. Hij glimt van oor tot oor, roze blos op de wangen. Hij verlaat voor de derde keer in zes weken de militaire basis in de Afghaanse provincie.


Van onze correspondent Natalie Righton
Foto: Ton Koene (Politietrainer Hans ontmoet Afghaanse collega's)
Dit artikel werd op  29-08-2011 gepubliceerd in de Volkskrant


Opperwachtmeester Hans behoort tot een van groepen van Nederlandse praktijktrainers die sinds twee weken naar buiten mogen in Kunduz. Er worden vooral veel handen geschud. Het lesgeven aan Afghanen komt later pas.
Hans en zijn mannen maakt het niet uit. Ze zijn opgetogen dat ze na weken wachten eindelijk weer een rondje mogen maken door Kunduz-Stad. ‘Dit is toch waarvoor je al die tijd hebt geoefend’, zegt een van de militaire beveiligers van Hans.
De Nederlandse manschappen reizen vandaag in drie Bushmasters naar de stad. In de brandende hitte van 45 graden worden de legervoertuigen op het kamp voorzien van water en proviand.

Kennismakingsronde
Sergeant Ronald zorgt vandaag voor de beveiliging van de trainers en knielt in het woestijnzand om met zijn mannen nog eenmaal de te rijden route door te nemen. Mogelijk gevaarlijke plekken worden aangewezen op een landkaart. Voor vijf politietrainers gaan tien gewapende militaire beveiligers mee. 
Het doel van de rit door Kunduz? Kennismaken met lokale agenten, zegt Hans. Op het programma staat een bezoek aan politiekantoor nummer 4, in de oostelijke helft van Kunduz-Stad.
De militaire basis van de Nederlanders ligt op een berg: om Kunduz-Stad en de politiekantoren te bereiken, rijden we richting de vallei. Dat gaat over een hobbelige zandweg. In de Bushmaster kijkt Hans uit het raampje. Kunduz-Stad is een nieuwe wereld voor hem.
Een man met tulband op een scooter rijdt langs, boerkavrouw achterop. Een slager slacht zijn dieren op straat en hangt de vleeshompen in de zon te drogen. Auto’s en rikshaws krioelen over de straten. Er zijn gebouwen vol billboards met reclame.

Ontvangst op politiekantoor
De aankomst van de Nederlanders bij politiekantoor 4 trekt veel bekijks. Afghaanse kinderen rennen naar de Bushmasters, volwassenen kijken van een afstand toe hoe Hans en zijn mannen met volle bewapening naar het politiekantoor lopen.
Daar staat politieagent Abdul Hanon Khan achter prikkeldraad op de Nederlanders te wachten. Khan is de derde man op het politiebureau: de hoogste commandant en zijn plaatsvervanger zijn er niet. Volgens Defensie wist de Afghaanse leiding niet hoe laat de Nederlanders zouden komen en is de commandant daarom niet aanwezig.
In het kantoortje van Khan gaat politietrainer Hans zitten op een oude bank. Er is geen thee voor de gasten, wegens de Ramadan. Hans zegt dat hij niet te lang zal blijven, zodat de Afghaanse agenten kunnen rusten.
Snel vraagt hij of er de afgelopen 24 uur veiligheidsincidenten zijn geweest. Ja, zegt Khan. Gisteravond hebben Amerikaanse special forces twee Talibanverdachten opgepakt uit het huis tegenover politiekantoor nummer 4.

Opleidingsbehoeften
Hans vraagt ook naar de opleidingsbehoeften van Khan’s politiekantoor. Khan zegt dat hij een ander politiegebouw nodig heeft. Ze zitten nu in een huurpand en de buurt is niet erg veilig. Verder noemt Khan geen trainingsbehoeften.
De notulist schrijft alles netjes op en Hans kapt het gesprek af. Na ongeveer een kwartier lopen Hans en zijn team weer naar buiten.
Daar staan de Nederlandse beveiligers met mitrailleurs op wacht. De kinderen staan inmiddels naast de Bushmasters, hun angst voor de nieuwe buitenlanders met wapens overwonnen.
Wat vindt Khan nu echt van de Nederlanders, luidt de vraag een paar uur later, als Defensie allang weer terug is op de basis en de Volkskrant hem alleen bezoekt. ‘Ik ben blij dat de Nederlanders naar Kunduz zijn gekomen om trainingen te geven’, zegt Khan na overleg met het hoofdkantoor.  Op de vraag welke trainingen hij dan wil, begint hij weer over het nieuwe gebouw dat hij nodig heeft.
Na enig doorvragen zegt Khan dat het nuttig zou zijn als Nederlanders hem en zijn agenten meer zouden leren over het opsporen en onschadelijk maken van bermbommen. Van de 56 agenten op zijn politiekantoor, hebben er 53 al een opleiding van de Duitsers gekregen. De andere drie krijgen die binnenkort.

Corrupt
Toch valt de agenten nog een hoop bij te leren, vindt Defensie, en vinden ook de burgers op straat. De meeste inwoners in Kunduz klagen over corruptie en het slechte gedrag van de politie: ‘Elke keer als ik de rotonde wil oversteken met mijn taxi moet ik 100 Afghani (1,5 euro) betalen aan de verkeeragent’, zegt een taxichauffeur.
Op een van de kruispunten stompt een agent een straatverkoper in het gezicht. ‘Onze agenten moeten leren hoe ze zich moeten gedragen’, zegt een omstander. 
Waar burgers zich nog het meeste zorgen maken, is het geweld. Ze voelen zich onveilig door aanslagen en bermbommen. ‘Ik ben bang, zegt Jamilla (36), een kokkin in Kunduz. Graag zou ze zien dat de politie leert hoe ze succesvoller kan vechten tegen de Taliban.
Ook de politieagenten zien het als hun taak om de Taliban te bevechten en willen daar graag les in, vertellen ze op straat. Verder willen ze een salarisverhoging en een betere uitrusting, zoals nieuwe wapens en meer auto’s.
Het Nederlandse leger vindt de trainingsmissie zinvol, ook als het de politie niet mag leren vechten. Aan de corruptie en het gebrek aan vertrouwen in de politie kunnen Nederlandse trainers wel wat doen, zegt Defensie.

Integriteit
Tijdens de Nederlandse politielessen is expliciet aandacht voor integriteit en correct gedrag. ‘Als we over twee jaar vragen aan burgers hoe het gaat en ze zeggen dat de politie zich netjes gedraagt en als de politie een hoger salaris heeft waardoor de corruptie is gedaald, dan hebben we heel belangrijke stappen gezet’, zegt Ron Smits, commandant van de Nederlandse trainingsmissie in Kunduz.
Op de terugweg naar de militaire basis zegt Hans in de Bushmaster ‘redelijk tevreden’ te zijn over zijn ontmoeting met Khan op het politiekantoor. ‘Al is het jammer dat de hoogste commandant er niet was’, zegt hij.
Zijn voornaamste doel is ervoor te zorgen dat zijn ‘Nederlandse opvolgers’ goed aan de slag kunnen met de trainingen. Hans moet onder meer de dossiers van Afghaanse agenten afmaken, waarin hun basisvaardigheden staan vermeld. Trainingen komen later, misschien over maand. Hans gaat in november weer naar huis.
 
INZET: Training begint pas in september
De praktijkbegeleiding van Nederlandse politietrainers begint op zijn vroegst in september, en niet in augustus zoals minister Hillen van Defensie in zijn laatste Kamerbrief suggereerde.
Nederlandse trainers en hun beveiligers zijn al sinds half juli in Kunduz. Defensie heeft erkend dat logistieke problemen hebben gezorgd voor een vertraging van de start van de missie. In zijn laatste Kamerbrief stelde Hillen dat alle problemen zijn opgelost, waardoor trainers aan de slag zouden kunnen.
Maar zes weken later zijn de politietrainingen nog altijd niet begonnen. Momenteel zijn ze bezig met hun kennismakingsronde. Volgens Defensie is deze voorbereiding onderdeel van de operationele missie en is dus niet sprake van extra vertraging.
Defensie verwacht de kennismakingsronde binnenkort af te ronden, waarna de inventarisatie van opleidingsbehoeften bij de Afghaanse politie begint. Dat zal in september gebeuren. Pas daarna beginnen de daadwerkelijke trainingen.